Tôn vinh ẩm thực, di sản để xây dựng thương hiệu du lịch văn hóa Việt Thông tin từ Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết Việt Nam vinh dự được bình chọn là "Điểm đến Di sản hàng đầu châu Á," "Điểm đến Văn hóa hàng đầu châu Á" và "Điểm đến Ẩm thực hàng đầu châu Á." TmhgDs. Bình Định vài năm trở lại đây với tiêu điểm là Quy Nhơn đang là điểm đến hấp dẫn bởi phong cảnh thiên nhiên hoang sơ, dịch vụ lưu trú thuận tiện… Đặc biệt, ẩm thực ở Bình Định cũng có nét đặc trưng riêng mà du khách nhất định phải thử khi đặt chân đến. 14 món ăn đặc sản Bình Định dưới đây chắc chắn luôn hấp dẫn mọi du khách ghé qua thưởng thức hương vị đặc trưng miền đất võ 1. Cháo bò Quy Nhơn Cháo bò - gỏi bò cũng là một "combo" hút khách tại thành phố Quy Nhơn, Bình Định. Về cơ bản, cháo bò đơn giản là cháo ăn với thịt bò nhưng hương vị của nó lại đẩy món ăn nghe chừng đơn giản lên một tầm cao mới. Nước cháo đậm đà, được hầm với xương bò, gia giảm với nhiều loại gia vị như hành, ngò gai tạo nên sự thơm ngon, hơi cay cay cho món cháo. Tô cháo bò lúc nào cũng đầy ắp thịt, từ gân bò, xương bò cho tới các loại lòng bò. 2. Bánh ướt Hoài Nhơn Bánh ướt Hoài Nhơn góp phần vào sự đa dạng và phong phú của ẩm thực Bình Định, món bánh góp phần làm giàu thêm đặc sản Bình Định ngon nổi tiếng. Bánh được làm từ bột gạo xay, bánh được tráng mỏng và xếp thành từng lớp gối lên nhau mang đi bán. Phần thưởng thức có nhiều phương thức, đây mới chính là điều thú vị hấp dẫn của món ăn. Có thể cuộn bánh, cắt khúc vừa ăn, xoa chút dầu ăn và hành phi thơm bên trên sau đó chấm với nước mắm chua ngọt. Thực khách cũng có thể thưởng thức món ăn này bằng cách ăn kèm với thịt nướng, đô giá, rau thơm, vài lát xoài xanh. Món ăn sẽ đậm vị của thịt nướng cùng nước chấm và nước sốt nhân mang lại cảm giác bùi ngậy, không ngán. Món bánh ướt trở thành món ngon của Bình Định nên thưởng thức, món ăn này càng khiến du khách nhớ về mảnh đất thượng võ này nhiều hơn dù chỉ một lần đặt chân tới đây. Bạn hãy đến địa phận huyện Hoài Nhơn để thưởng thức đặc sản dân dã Bình Định này nhé. 3. Bánh xèo vỏ Với màu trắng tinh từ gạo hòa lẫn với nước đem xay, được tráng mỏng trên chiếc chảo mỡ sau đó cuộn tròn lại. Bánh xèo vỏ bóng loáng và thơm nức mùi dầu mỡ. Vốn dĩ bánh xèo được gọi là bánh xèo vỏ bởi bánh không có nhân. Được ăn cùng với nước mắm có pha thêm chút ớt, đường, chanh và tỏi giã nhuyễn. Vị béo của gạo cùng dầu mỡ và vì chua, cay, mặn, ngọt của nước mắm khiến bạn khó có thể quên dù bánh xèo vỏ đơn giản, mộc mạc như vậy. Bạn có thể ăn no bánh xèo vỏ chỉ với đồng. 4. Bánh tráng chả cá Bánh tráng chả cá hay còn gọi là chả cá cuốn rau răm được làm chủ yếu từ thịt cá, một ít bột năng, bột bắp, gia vị vừa ăn, dát thành miếng mỏng như bánh tráng, đem chiên lên với dầu cho chín. Bánh tráng chả cá chỉ đặc biệt ngon khi cuốn với một nắm rau răm chứ không phải các loại rau sống khác. Mớ rau răm rẻ tiền vậy mà khi cuốn cùng bánh tráng chả cá, chấm tí tương ớt xào sẽ ra vị đầm thắm, thơm nồng, đậm đà, ngon miệng. 5. Bánh hồng Tam Quan Bánh hồng thường có màu trắng đục của nếp và đường. Người ta cho thêm màu thực phẩm để bánh có màu hồng hoặc xanh. Loại bánh này chỉ bảo quản được khoảng 5 ngày nên không được bán rộng rãi, vì thế bánh hồng vẫn chưa được nhiều người biết đến. Khi đi ngang xứ Nẫu, đặc biệt là Tam Quan, hãy nhớ mua bánh hồng mang về làm quà. 6. Bún sứa nước lèo Nồi nước lèo chua ngọt, vàng rộm, nóng hổi cùng với đĩa sứa tươi giòn là hương vị khó quên với nhiều du khách từng thưởng thức sứa nước lèo Quy Nhơn, Bình Định. Sứa sau khi bắt được, ngư dân chà rửa sạch nhớt, rồi ngâm với lá ổi hoặc phèn chua cho sứa se lại và mất đi mùi tanh. Sau một ngày mang ra xả nước lạnh thật kỹ, thái thành miếng là có thể dùng được. Sứa nước lèo phải ăn thật nóng mới ngon. Khi nồi nước lèo sôi sùng sục, với mùi thơm hấp dẫn, bạn có thể nhúng sứa nhanh qua rồi ăn luôn. Âm thanh sựt sựt, lạ tai khi cắn miếng sứa mềm khiến nhiều người tỏ vẻ thích thú. 7. Bánh dây Bánh dây là món ăn có nguồn gốc từ thị trấn Bồng Sơn, huyện Hoài Nhơn. Đây là một món ăn làm từ gạo, nhưng lại mang hương vị khác hẳn. Điểm đặc biệt trong công đoạn chế biến đó chính là muốn có bánh dây ngon thì phải dùng đến gạo lúa cũ đã thu hoạch từ nhiều tháng trước. Bánh dây ăn cùng một ít dầu hẹ được thoa đều và đậu phộng giã nhỏ được rải lên. Vị dai của sợi bánh dây hòa lẫn với mùi thơm của nước mắm ngon tạo nên một món ăn dân dã, mộc mạc nhưng vẫn mang đậm hương vị riêng khó quên của miền đất võ. Mời tham khảo tour du lịch Quy Nhơn khởi hành từ Hà Nội 8. Gié bò Tây Sơn Gié bò là món ăn của người dân tộc Bana ở vùng cao thuộc hai huyện An Khê và Vĩnh Thạnh. Qua tiếp xúc, món ăn này được người đồng bằng thấy hợp khẩu vị nên đã phát triển trong cộng đồng người Kinh vùng đất Tây Sơn - Bình Định. Gié bò là món ăn chế biến chủ yếu từ ruột non của bò. Khi mổ bò, chọn khúc ruột non ngon nhất, còn tươi, bên trong ruột còn chất nhầy trong xanh gọi là gié. Ruột phải tươi mới thì chất gié này không hôi, mới dùng được. Xổ phần gié trong ruột non ra, ruột để riêng. Ướp muối, tiêu, hành, tỏi băm nhỏ vào gié trong mươi phút cho ngấm. Sau đó đun nóng dầu, phi hành thơm, cho gié đã ướp vào xào cho chín. Đổ nước dừa tươi vào nấu sôi khoảng 15 phút, vớt kỹ bọt, để nguội lấy nước trong. Ruột non, gan bò cắt đoạn hoặc miếng vuông, ướp với hành, tỏi, muối, tiêu. Phi nóng dầu xào cho gan và ruột dậy mùi thơm rồi để nguội. Phần huyết bò khi mới cắt tiết đem luộc chín, người địa phương hay lót miếng lá chuối dưới đáy nồi, tránh bị sít. Huyết cũng được cắt cỡ miếng gan. Tất cả các nguyên liệu trên được cho vào nồi nấu chung với nước gié. 9. Cá bống Lại Giang Lại Giang, hợp dòng của 2 sông Kim Sơn và An Lão là nơi sinh ra loài cá bống đặc hữu. Mỗi năm một lần, thường vào giữa tháng tám âm lịch Trung Thu, là lúc cá bống sinh nở, cá cái bụng đầy trứng, cá đực bụng đầy mỡ. Cá bắt được chọn những con mập mạp khỏe mạnh nhất, không bị thương hay tróc vảy, rộng vào các thúng bộng đan tre có quét dầu rái. Nước rộng phải chính nước sông Lại, còn phải mang theo nước dự trữ để thay, không thì cá chết. Theo kinh nghiệm của bà con nơi đây, cá sống ở đoạn giữa sông là loại ngon nhất, đẹp nhất – là loại cá dùng để tiến vua. Cá ở đầu sông, nơi có nhiều đá, nên vảy có sắc rằn đen không đẹp, còn cuối sông gần cửa An Dũ, ảnh hưởng thủy triều, nước lợ, thịt cá không ngon! Thịt cá bống trắng tinh, thớ nhuyễn, có mùi thơm, không tanh như các loại cá khác, chỉ có một xương sống rất mềm, dưới bụng chứa cục mỡ màu trắng hồng to bằng quả ớt, đây là phần ngon nhất của con cá. Bữa cơm ngày mùa, một rá cơm gạo tám thơm, trên mâm có đĩa cá bống kho tiêu bốc khói và một đĩa rau ngọn bí ngô luộc thì thật tuyệt. Cái thơm dẻo nồng nàn của gạo mới cộng với cái béo, bùi , ngon ngọt của cá bống kho, cái ngót ngót thơm thơm của ngọn bí, đầu lưỡi cay cay vì tiêu, càng nhai càng thấm, càng ngon 10. Tré Bình Định Được bọc trong hình hài trông như những chiếc “cán chổi” nhỏ xíu được treo lủng lẳng ở các tiệm ven đường, tré Bình Định là một trong những mồi nhậu không thể thiếu của người dân bản địa ăn kèm cùng với rượu bầu đá. Nguyên liệu để làm nên món tré nức tiếng đều là những nguyên liệu quen thuộc như thịt tai heo, thịt đầu heo, thịt ba chỉ cùng với gia vị mè, thính, riềng, ớt, lá ổi non và tỏi. Món tré với đầy đủ các vị mặn, ngọt, béo, chua, cay và chát thường được dùng như món khai vị trong các bữa tiệc. 11. Bánh hỏi lòng heo Bánh hỏi có nguồn gốc từ Diêu Trì, là một món ăn không thể thiếu mỗi buổi sáng của người dân Bình Định. Bánh hỏi được làm từ gạo như cách làm bún nhưng sợi bánh thanh mảnh hơn. Ản kèm với bánh hỏi là lòng và thịt heo thái miếng, bên cạnh là một chén cháo nóng hổi cùng nước mắm tỏi ớt pha hơi ngọt để phù hợp với khẩu vị của người miền Trung. 12. Cá ồ cuốn bánh tráng Cá ồ cuốn bánh tráng là món ăn dân dã nhưng lại cực kỳ thoem ngon, hấp dẫn ở đây. Đây là món ăn chế biến không quá phức tạp nhưng lại có thể giữ trọn vẹn vị ngọt của cá. Trước tiên cá được làm sạch ướp với sả, tỏi, ớt, muối giã nhỏ khoảng 15 phút rồi cho vào nồi hấp. Sau khi chín sẽ được lấy ra đĩa ăn cùng với rau muống, bánh tráng và nước chấm me. Từng miếng cá dài, cuộn trong bánh tráng với rau xanh, khế ngọt xen vài vụn bánh tráng nướng, chấm nước me tạo nên thức quà dân dã, đầy lôi cuốn. Như ta biết cá ồ có thể chế biến được rất nhiều món ăn như nướng, nấu canh chua, hay xào nhưng hấp dẫn nhất vẫn là món cá ồ hấp cuốn bánh tráng, đây là món ăn được rất nhiều người ưa chuộng khi đến với mảnh đất Bình Định. 13. Gỏi Sứa Món gỏi sứa tai và gỏi sứa chân là món ăn được nhiều du khách đến Bình Định ưa thích. Gỏi sứa tai được làm từ sứa tai bóp sơ sau đó trộn cùng các loại gia vị, đậu phộng, chuối xanh, mướp đắng xắt mỏng, xoài xanh bào sợi và các loại rau thơm như rau răm, rau húng. Để làm gỏi sứa chân cầu kỳ hơn vì phải trộn cùng với thịt gà hoặc thịt lợn xắt mỏng cùng các loại ớt, xoài băm nhỏ, đậu phộng rang và một số loại rau thơm khác. Món ăn này ngon phải được chấm với mắm ruốc mới đúng vị. 14. Bánh xèo Mỹ Cang Khác với bánh xèo xứ Huế, chất liệu tạo ra bánh xèo Bình Định khá khiêm tốn nhưng hương vị không kém phần đặc trưng, hấp dẫn. Chất liệu chính làm ra bánh xèo chỉ có gạo, tôm, thịt bò, giá sống và một vài loại rau bản địa. Gạo phải được xay từ loại lúa ở cánh đồng khu Đông. Tôm phải là loại tôm đất sống nước lợ ở đầm Thị Nại. Nước chấm phải được pha chế từ loại nước mắm nguyên chất...Chiếc bánh được tán mỏng, nổi rõ những con tôm đất tròn mẩy, hươm vàng. Ăn kèm với bánh xèo ở đây là bánh tráng gạo nguyên chất, dùng để cuốn với rau sống, một ít xoài và dưa leo xắt mỏng. Bên cạnh là chén nước mắm được giã đầy đủ ớt, tỏi, chanh, đường. Món ăn có hấp dẫn hay không còn tùy thuộc cách chế biến loại nước chấm này. Ta có thể nhúng ướt nửa cái bánh tráng, đặt bánh xèo lên trên kèm một ít rau sống, gia vị... rồi cuốn chặt lại. Chấm vào chén nước mắm vàng ươm ngọt ngào hương vị miền biển rồi rứt từng miếng cho vừa miệng mà thưởng thức. Chao ôi! Cái ngọt của tôm tươi, cái giòn giòn của gạo đủ lửa và một chút chua, chát của xoài và chuối chát, quyện tất cả lại thành một món ăn vô cùng hấp dẫn. Thưởng thức bánh giữa khung cảnh làng quê dung dị, yên bình, lòng chợt thấy thảnh thơi lạ kỳ. TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NHÓM 3ẨM THỰC BÌNH ĐỊNHHọc phần Nghề truyền thống và ẩm thực Việt NamGiảng viên hướng dẫn TS. Trần Thị Tú NhiLớp Việt Nam học KQuy Nhơn – Tháng 5/Danh sách nhóm 3 Nguyễn Thị Thảo 2000 Nguyễn Thị Thảo 2001 Nguyễn Thị Mỹ Dung Nguyễn Cao Thuỳ Na Võ Thị Hồng Nhung Phan Thị Hồng Ngọc Võ Hữu Tiên Vi Vũ Công Hồ Thị Như Ý Đỗ Xuân Quỳnh MỞ ĐẦUVăn hóa ẩm thực là nét văn hóa tự nhiên, hình thành trong cuộc sống, nhất là đối với con người Việt Nam, ẩm thực không chỉ là nét văn hóa về vật chất mà còn là văn hóa về tinh thần. Qua ẩm thực, người ta có thể hiểu được nét văn hóa thể hiện phẩm giá con người, trình độ văn hóa, đạo lý, phép tắc, phong tục trong cách ăn uống. Văn hóa ẩm thực người Việt được biết đến với những nét đặc trưng như tính hòa đồng, tính đa dạng và đậm đà hương vị. Đặc biệt là ăn thành mâm, sử dụng đũa và không thể thiếu cơm là tập quán chung của cả dân như ẩm thực miền Bắc, tiêu biểu là Hà Nội với nét nhẹ nhàng và tinh tế, ẩm thực miền Nam, tiêu biểu là Cần Thơ với vị ngọt ngào, đậm chất mộc mạc, thì ẩm thực miền Trung, nổi bật nhất là Bình Định với sự đa dạng mà vẫn thấm đượm vị cay nồng, đậm đà đặc trưng của mảnh đất nắng gió miền Định là một tỉnh thuộc vùng duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam. Nơi đây vẫn giữ gìn được những nét hoang sơ và mộc mạc với thiên nhiên hùng vĩ. Dường như trời đất hữu tình muốn dành cho Bình Định một dấu ấn riêng, với những ghềnh thác, sông suối, mà trong đó là biết bao trầm tích lịch sử và văn hóa tạo nên một Bình Định với những đặc trưng không lẫn vào đâu được. Trong số đó, có lẽ ẩm thực là điểm nhấn tạo nên thương hiệu cho miền đất võ này. Bằng sự sáng tạo của mình, người dân Bình Định đã sáng tạo nên nhiều món ăn, thức uống độc đáo, vị ngon mà lại không quá cầu kỳ, rất giản dị và bình dân, nhưng lại làm say lòng bao du khách khi ghé thăm...NỘI DUNG Đặc điểm của ẩm thực Bình Định Sự hình thành nét văn hoá ẩm thực Bình Định Nếu phía Bắc có nền văn hoá Đông Sơn, phía Nam có nền văn hoá Óc Eo thì Bình Định là trung điểm của Miền Trung có nền văn hoá Sa Huỳnh – Trương Xe, thừa hưởng một mạnh nguồn văn hoá đồ sộ và cổ xưa cùng với hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, điều đó đã làm cho nền văn hoá Bình Định vô cùng phong phú và đậm đà bản sắc. Với những đặc trưng về lịch sử, về văn hoá và con người, nơi đây đã hình thành nên những nét ẩm thực vô cùng độc đáo của vùng đất cố Định là một phần máu thịt của Việt Nam nên văn hóa ẩm thực Bình Định có những nét tương tự với một vài vùng trong nước. Bình Định đã hòa đồng vào tâm hồn, vào phong cách Việt Nam. Từ ngàn xưa, người Bình Định đi đây đi đó, tiếp xúc, thưởng thức nhiều món ăn của các địa phương khác, mang về phổ biến lại cách ăn, cách chế biến, nên ẩm thực Bình Định mang hơi hướng của nhiều vùng miền khác nhau trên tổ quốc. Đó là sự ảnh hưởng, sự chọn lọc qua lại, là điều hiển nhiên dù muốn hay không cũng phải hòa đến ẩm thực Bình Định là nói đến phong cách ăn uống, là nói đến cách chế biến các món ăn mang đậm nét Bình Định. Bình Định không phải là vùng đặc biệt, không đóng khung riêng vòm trời mà Bình Định nằm trong khúc ruột miền Trung, vì vậy Bình Định chịu ảnh hưởng của mọi miền đất nước. Sự ảnh hưởng qua lại rõ nét nhất là các tỉnh kế cận như Phú Yên, Quảng Ngãi, Khánh Hoà,...Bình Định có những món ăn được gọi là đặc sản như bánh ít lá gai, nem chợ Huyện, bánh hỏi cháo lòng, bún Song Thằn ở An Thái, Rượu Bàu Đá ở thôn Cù Lâm, cá mai ở Đề Gi, bánh tráng nước dừa Tam Quan,... Nhưng không phải chỉ riêng Bình Định có, mà các địa phương khác vẫn có nhưng chỉ khác đi một vài nét. Những nét khác đó, chính là đặc trưng phong vị của Bình một điểm đặc biệt là dùng bánh tráng nướng làm món khai vị trong những buổi cơm khách có đồ ăn ngon và trong những đám tiệc dọn theo kiểu Việt Nam. Tiếng bẻ rốp rốp, mùi bay thơm thơm... Đó là khí vị đặc biệt của bữa cơm khách ở Bình nay, theo lối sống hiện đại, những tập quán về cách ăn ngày xưa hầu như đã mờ dần. Nhưng vẫn không thể phủ nhận một điều rằng, những điều này đã từng hiện hữu trong một thời đại của hầu hết người dân Bình Định và là nền tảng tạo nên nét văn hoá ẩm thực nói riêng và nét văn hoá đời sống nói chung của người dân Bình Định. Ẩm thực tiêu biểu của Bình Định Bún chả cá Quy Nhơn Bún chả cá Quy Nhơn phải ăn mới thấu được vị ngon từ món ăn bình dân xứ biển này. Muốn có được những tô bún ngon thì việc đầu tiên phải ngon từ cách chọn lựa nguyên liệu đầu vào, thứ hai đến cách chế biến, thứ ba là cách thưởng thức, món bún chả cá Quy Nhơn cũng được xem là linh hồn, cái tinh tuý của món bún chả cá chính là chả cá. Thứ nhất, chả cá phải được chế biến từ những con cá tươi như cá thu, cá thửng, cá mối, cá rựa, cá chuồn,... bằng cách nạo phần thịt cá trộn với gia vị hành, tiêu, tỏi, ớt, muối, đường,... rồi xay nhuyễn. Sau khi hỗn hợp chả thấm gia vị, vo viên hoặc khuôn thành miếng, đem làm chín theo phương pháp chiên hoặc hấp. Thứ hai, nước lèo nấu bún không phải ninh từ xương heo như của món bún bò, bún giò heo mà phải được ninh từ xương cá tươi, cho thêm hành tím, quả thơm nhằm làm cho nước trong veo, ngọt vị mà không bị tanh. Thứ ba, tô bún chả cá phải ăn kèm với đủ loại rau xanh gồm xà lách, hành, ngò, giá, rau muống bào sợi, bắp chuối,... Một tô bún chả cá Quy Nhơn ngon đúng điệu chính là sự hòa quyện giữa bún, chả cá, nước lèo và rau ăn kèm, thêm chút chua của chanh, cay của chả cá không phải chỉ Quy Nhơn mới có, nhưng ở mỗi nơi sẽ có những công thức nấu khác nhau, vì vậy hương vị mỗi vùng miền cũng sẽ khácnhau, đặc biệt là ở nước dùng. Bún chả cá Quy Nhơn không dùng nước nấu từ xương heo hay xương bò mà sử dụng xương cá tươi để nấu. Thường là xương hoặc đầu cá thu, cá cờ, cá lóc,... tạo cho nước dùng có vị ngọt tự nhiên, vô cùng đậm đà và đặc biệt là không bị tanh. Bánh hỏi - Cháo lòng Diêu Trì Về phần bánh hỏi, điều đặc biệt là ở Diêu Trì, người dân vẫn còn giữ thóiquen xay gạo bằng cối đá. Bỏ gạo vào họng cối, quay cối, cứ dăm ba vòng lạithêm một ít nước để cối khỏi “nghẹn”. Bột gạo cho vào bao vải khô để ráo tục hấp bột vừa đủ chín, nhồi và chia bột thành từng khối chừng nửa kýtrước khi cho vào khuôn ép thành phần cháo, đặc điểm của cháo lòng Bình Định là được nấu rất lỏng. Cháo khi nấu xong có màu trắng của gạo, màu vàng của nghệ chứ không đen đen do màu huyết và đặc quánh. Không cần bỏ dầu mỡ gì, chỉ mỡ heo được tạo ra từ bộ lòng cũng đủ nhìn nồi cháo lấp phần lòng heo, người ta chọn bộ lòng của con heo vừa mới mổ. Bộ lòng kèm với tim, gan và cật. Tất cả rửa sạch sơ chế rồi bỏ chung vào nấu với gạo. Khi bộ lòng tim gan này vừa chín là vớt ra để nguội và xắt xắp lên bánh hỏi cháo lòng dọn ra bao gồm một đĩa lòng heo, một đĩa bánh hỏi, một đĩa rau thơm xanh mướt, một tô cháo và chén nước mắm pha loãng cùng với ớt, tỏi, đường, chanh để có được cái vị thanh thanh không quá mặn. Cháo dùng với bánh hỏi vừa ngọt, lại loãng thơm. Cách ăn đúng điệu là chỉ việc lấy một miếng bánh hỏi kẹp thêm lòng heo chấm chút mắm, ăn kèm rau rồi húp thêm vài muỗng cháo nóng hổi để cảm nhận được trọn vẹn cái hồn của món ăn. Có thể yêu cầu thêm bánh tráng sống để cuốn bánh hỏi vào trong, hoặc bánh tráng nướng chín để ăn kèm cho thêm phần thú vị, khi ăn miếng bánh tráng nướng chín thơm, giòn rụm trong miệng chung với bánh hỏi. Nem chợ Huyện Gọi là nem chợ Huyện bởi nem có nguồn gốc xuất xứ ở vùng đất Tuy Phước gần chợ Huyện, Bình Định nên người dân bản địa gọi dần thành quen, tênAi đã một lần về vùng đất võ - Bình Định và được thưởng thức bánh ít lá gai hẳn không bao giờ quên hương vị ngọt ngào và sự thơm ngon của chúng. Ban đầu đây là đặc sản của người Bình Định, sau cách làm bánh lan rộng khắp vùng ven biển miền Trung và trở thành đặc sản chung. Tuy nhiên bánh ít lá gai Bình Định vẫn đặc trưng và có nét riêng làm ra một chiếc bánh ngon bánh cần phải hội đủ 5 thứ lá gai, gạo nếp, đường, đậu hoặc dừa, lá chuối, cùng với sự khéo léo và thành thục. Đầu tiên lá gai rửa sạch, luộc chín, để ráo nước. Gạo nếp phải là nếp thơm, dẻo thì bánh mới ngon. Gạo nếp ngâm cho mềm, vo thật sạch, xay nguyễn cùng với lá gai và một ít muối. Sau khi xay xong cho vào túi vải đem đăng cho bột ráo nước. Khi bột vừa đủ ráo, lấy ra, ngào bột nhiều lần cho thật dẻo rồi chia thành từng khóm nhỏ vừa đủ làm một cái bánh. Nhân bánh tùy theo từng địa phương và sở thích của từng người mà làm các loại nhân khác nhau như nhân dừa, nhân đậu phộng, nhân đậu xanh, nhân đậu đen,..ác loại này làm sạch, nấu chín, sên với đường cho thêm ít gừng đến khi nào nhân khô là được. Lá chuối tốt nhất là chuối chát hơ sơ qua lửa cho mềm, cắt khoanh khi chuẩn bị xong, tiến hành nắn bột thật mỏng, cho nhân vào bên trong bóp chặt và vo tròn, thoa đều bánh và lá bằng dầu ngon nhất là dầu phộng, một số nơi dùng nước cốt dừa sau đó gói bánh lại rồi đem hấp. Sau khi bánh chín vớt ra để nguội, đập nước đọng ở đầu bánh cho ráo, sửa sang lại bánh và cho vào rổ để ít lá gai dẻo nhưng không dính răng. Cắn một miếng, ta cảm nhận được hương vị của bánh, vị ngọt của đường, vị dẻo thơm của nếp, vị béo của dầu, vị bùi của đậu, hương cay nồng của gừng,... tạo nên một cảm giác khoái khẩu và rất riêng biệt. Bún song thằn Bún song thằn hay còn được biết đến với tên gọi khác là bún song thần, là một sản phẩm nổi tiếng của làng nghề truyền thống bún khô - bánh tráng An Thái nằm ở phía bắc thôn An Thái, xã Nhơn Phúc, thị xã An hai cách giải thích về nguồn gốc của hai tên gọi bún song thằn và bún song thần cho cùng một loại bún. Đầu tiên, song thằn có nghĩa song là 2, thằn là dây. Vì bún có hình dạng một cặp dây nên được gọi là bún song thằn. Hay, theo ý nghĩa tâm linh, tương truyền sản phẩm này được kết tinh từ quyền năng của Thổ thần và Hỏa thần. Hai thần này có tác động tương hỗ, cùng tồn tại trong một thể thống nhất. Những sợi bún hình thành từ quyền năng đó rất quý nên người ta đặt tên là bún song đến bún song thằn Bình Định người ta nghĩ ngay đến bún song thằn An Thái. Bún song thằn An Thái có nguồn gốc lâu đời nhất là xuất phát ở làng An Thái. Nghề bún này được ông tổ nghề Hồ Văn Mơi truyền nghề cho bà Hồ Thị Vịnh. Bà Hương theo bà Hồ Thị Vịnh lúc 13 tuổi phụ làm bún. Mãi cho đến 30 tuổi thì bà Hương được truyền nghề bún và phát triển cho đến ngày bún này có quá trình chế biến công phu từ bước làm bột, tạo sợi đến phơi bún. Đậu xanh nguyên hạt được loại bỏ hạt hỏng, đem phơi nắng thật khô rồi ngâm vào nước lạnh một ngày đêm, sau đó xay nát. Công thức phổ biến là cứ 4 - 5kg đậu xanh thì làm ra 1kg bún. Người thợ phải thức khuya để xay bột, vì nếu xay ban ngày, trời nắng nóng sẽ làm hỏng bột. Bột đã xay xong đến khâu gạn lọc để phân loại bột tinh chất và bột thô, hay người địa phương gọi là bột nhất, bột nhì. Bột nhất lắng ở dưới là phần tốt để làm bún song thằn, còn bột thô nổi ở trên để làm bún loại hai. Chỉ bún làm từ bột loại một mới được dán nhãn tên song sợi bún dai giòn khó đứt vỡ khi khô, người dân pha vào bột đậu xanh một ít bột huỳnh tinh còn gọi là bình tinh, loại củ có họ với dong. Tiếp đó người thợ cho hỗn hợp bột sệt bọc vào bao vải thô, đợi ráo bớt nước thì hấp vừa chín, cuối cùng đưa vào khăn lụa mỏng để vắt tạo sợi. Sợi bún đẹp và dai hay không là do tay thợ vắt. Lực vắt, cách di chuyển bọc bột phải thuần thục để con bún thẳng tưng chảy xuống nồi nước nóng. Bún sau khi vớt từ nồi được xả lại bằng nước lạnh, theo đúng bí quyết gia truyền phải xả bằng nước sông Côn. Sợi bún chín có màu trong đục, được mang đi phơi. Sợi bún mềm được trải lên các tấm phên, xếp hàng phơi ngoài ớt tỏi hoặc tương ớt, dùng kèm với đồ chua đu đủ, cà rốt thái sợi, củ kiệu.... Người Bình Định khi ăn tré thường kèm theo tép tỏi tươi để món ăn thêm dậy dù có nhiều loại tré khác nhau nhưng tré Bình Định vẫn có sức hấp dẫn riêng đối với thực khách nhờ vào hình thức bề ngoài tuy chỉ được bao bọc bởi những sợi rơm khô thô ráp nhưng bên trong lòng lại là hương vị món tré mặn mà, đặc biệt; dường như nó biểu thị cho vẻ bên ngoài đơn sơ, giản dị nhưng ẩn sâu bên trong là sự nồng hậu, chân thành của người dân đất võ. Bánh tráng nước dừa Tam Quan Bánh tráng có mặt ở nhiều nơi trên đất nước Việt Nam nhưng khi nhắc đến Bình Định thì có một loại bánh tráng dân giã được nhiều người nhớ tên, đó là bánh tráng nước dừa Tam Quan. Tam Quan là một thị trấn nhỏ ven biển thuộc huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định. Dừa ở đây mọc thành hàng ở những vùng đất ven biển, chủ yếu là giống dừa ta trái to và cơm dày, rất hợp để làm loại đặc sản bánh tráng nước tráng nước dừa được sản xuất từ những nguyên liệu như bột gạo, bột mì tách chất chua, nước cốt dừa, cơm dừa già, củ hành tím, mè, hạt tiêu, ớt và muối. Gạo sau khi được xay ra thành bột thì đem trộn với một ít bột mì, nước cốt dừa, cho cả phần cơm dừa đã được vắt lấy nước cốt vào nữa; bỏ thêm mè, thêm ít tiêu hột, ớt đỏ giã nhuyễn, cùng củ hành tím xắt lát thật mỏng vào và một thứ gia vị không thể thiếu làm nên vị đặc trưng cho bánh tráng nước dừa Bình Định, đó là một ít muối. Tất cả được trộn đều và đem đi tráng thành tráng nước dừa thường được tráng trên khuôn to và tráng thành lớp dày, có như vậy khi nướng lên, bánh mới phồng, giòn và ngon. Sau khi tráng, bánh được đem phơi dưới nắng, nếu có nhiều nắng thì chỉ cần một buổi chiều là bánh khô. Sau khi đã phơi khô, bánh được xếp thành từng chồng 10 cái hoặc 20 cái và dùng dây buộc lại thành hình chữ thập dân địa phương gọi là ràng, thuận tiện để vận chuyển đi tráng với hương dừa ngào ngạt, beo béo, thấm đậm trên từng sớ bánh, vị giòn tan, ăn là nhớ, chính là điểm đặc trưng mà bánh tráng nước dừa Tam Quan mang lại, chắc chắn sẽ không lẫn vào đâu được. Bánh tráng nước dừa dùng để ăn vặt, ăn kèm hoặc ăn chính cũng đều rất hợp lí. Loại bánh này không có một quy chuẩn ăn nào nhất định, vì bạn có thể thưởng thức hương vị của bánh tuỳ theo nhu cầu và sở thích của mình. Rượu Bàu đá Rượu Bàu Đá chính gốc được nấu chủ yếu từ làng Cù Lâm thuộc xã Nhơn Lộc, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định. Rượu Bàu Đá được xác lập kỷ lục Top 10 đặc sản rượu nổi tiếng Việt Nam vào năm 2012. Rượu Bàu Đá rất “nặng đô” từ 50 đến hơn 54, vì rượu nặng nên uống vào rất nhanh say nhưng đặc biệt khi tỉnh rượu thì không hề bị nhứt đầu. Điểm đặc biệt nữa là rượu Bàu Đá còn có tác dụng trị được chứng đau lưng, nhức mỏi, làm cho cơ thể có cảm giác thoải mái, tăng cường hệ tiêu hóa, lưu thông khí huyết, tuần hoàn máu khi chúng ta sử dụng điều độ khoảng 2 đến 3 ly mỗi giải thích phổ biến nhất cho tên gọi Bàu Đá là do trước kia nguồn nước dùng để chưng cất rượu được lấy từ một bàu nước cả làng dùng chung có tên gọi là Bàu Đá nên lấy tên này để làm tên của rượu thành phẩm. Rượu Bàu Đá gồm 03 loại là rượu gạo, rượu nếp và rượu đậu xanh, tuỳ vào việc dùng nguyên liệu để nấu rượu cũng lắm công phu với nhiều công đoạn tỉ mỉ, với 0\1 nồi nấu phải mất đến 6 ngày mới cho ra 1 mẻ rượu. Đơn cử 35 như với rượu gạo, mỗi mẻ nấu sử dụng 7,2 kg gạo ngon nấu thành cơm, cơm đã trộn men được đem ủ vào xô nhựa, người dân làng nghề không sử dụng các loại men công nghiệp, men của Trung Quốc mà dùng loại men bánh dân gian, thường là men Trường Định xã Bình Hoà, huyện Tây Sơn, Bình Định, men Bả Canh phường Đập Đá, thị xã An Nhơn, Bình Định. Hỗn hợp cơm trộn men được ủ trong 3 ngày cho dậy mùi thơm, sau đó đổ thêm vào 16 lít nước giếng phải được lấy từ giếng bằng bộng đất nung hoặc giếng bằng đá ong, không lấy nước giếng đất, giếng xi măng cho ngập hỗn hợp cơm trộn men rượu. Hỗn hợp này được ủ tiếp trong 2KẾT LUẬNBình Định có địa hình đa dạng núi, biển, trung du và đồng bằng nhỏ, có lắm sản vật ẩm thực nổi tiếng và đã từng là cố đô của nhiều vương triều phong kiến xưa; là trung tâm giao lưu văn hóa cả nước và thế giới. Người Bình Định lại giàu óc sáng tạo trong chế biến món ăn ngon để thưởng thức và trao đổi với các nơi khác nên ẩm thực và các món ăn ngon ở Bình Định cũng rất nổi tiếng đối với du khách gần Định có những món ăn được gắn với hai chữ “tiến Vua” với vương triều Tây Sơn trên miền đất võ. Đặc biệt, ẩm thực Bình Định luôn gợi nhớ hương vị quê nhà, giản dị và thuần hậu, để khi đi xa người ta lại nhớ về quê hương. Hương và vị món ăn mộc mạc, kết hợp với tâm tình của người chế biến, người phục vụ ở Bình Định khiến nhiều du khách khi đặt chân đến không hết lời khen ngợi dành cho ẩm thực tỉnh nhà. Trên nhiều trang web, diễn đàn nhiều người đã ví von “Về Quy Nhơn ăn đi, đừng hỏi”, “Quy Nhơn - thiên đường ăn uống”,...Ẩm thực Quy Nhơn - Bình Định đang dần trở thành những sản phẩm du lịch đúng nghĩa khi các hãng lữ hành khai thác tour Quy Nhơn - Bình Định bắt đầu giới thiệu nhiều hơn về ẩm thực, điểm cộng cho chuyến đi mà du khách khó lòng tìm thấy ở nơi khác. Đến với miền đất võ, hãy dành thời gian để thưởng thức các món đặc sản nơi đây để hiểu thêm phần nào về con người và mảnh đất Bình Định. Theo báo Bình Định 20/12/2016, Sáng Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế – xã hội tỉnh tổ chức hội thảo khoa học nhằm tìm giải pháp khai thác các giá trị văn hóa ẩm thực, tạo thương hiệu cho du lịch Quy Nhơn, Bình Định. Kết quả nghiên cứu Nhóm nghiên cứu văn hóa ẩm thực của Viện đã đưa ra gần 20 món ăn nổi tiếng. Và ngon ở Bình Định. Sau đó tiến hành khảo sát 170 du khách. Đến nay, thành phố có hơn 70 cơ sở phục vụ các món ăn từ bình dân đến cao cấp. Nhưng các cơ sở này có quy mô nhỏ, khó có khả năng đón các đoàn khách lớn. Trong đó các cơ sở nhỏ bài trí đơn giản, không có khu chế biến thực phẩm riêng biệt. Món ăn chưa phong phú. Và vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm cũng chưa được quan tâm đúng mức. Đánh giá chung Số cơ sở kinh doanh đã được xếp hạng đạt các tiêu chuẩn khách sạn kinh doanh ẩm thực. Và mua sắm phục vụ khách du lịch trên địa bàn còn quá ít. Đánh giá của du khách về các yếu tố liên quan đến ẩm thực Quy Nhơn đều ở mức cao. Tuy nhiên để phát huy các giá trị đó. Và thu hút du khách cần phải khắc phục nhiều khó khăn và hạn chế. Đại diện đến từ các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp kinh doanh du lịch đã thảo luận. Sau đó đưa ra các nhóm giải pháp để khai thác các giá trị văn hóa ẩm thực. Từ đó nhằm tạo thương hiệu cho du lịch Quy Nhơn. Ví dụ như tăng cường công tác quản lý Nhà nước, đặc biệt vệ sinh an toàn thực phẩm. Thông tin quảng bá; hình thành khu phố ẩm thực; phát triển các tuyến du lịch gắn liền với các món ẩm thực đặc trưng… Đăng nhập Bình Định địa điểm du lịch luôn hấp dẫn và thu hút các du khách trong nước, du khách quốc tế. Đặt chân tới mảnh đất Bình Định, du khách không chỉ được khám phá các địa điểm đẹp nhất ở đây mà còn có cơ hội để thưởng thức ẩm thực ngon nhất. Bài viết dưới đây, VietAIR xin chia sẻ tới mọi người ẩm thực Bình Định. Khám phá mảnh đất Bình Định xinh đẹp du khách cũng nên dành thời gian để thưởng thức các món ăn ngon tuyệt tại Bình Định như 1. Mắm Nhum Mỹ An Món ăn đặc sản đầu tiên mang đậm văn hóa ẩm thực của Bình Định đó là mắm nhum Mỹ An. Đây là một trong những đặc sản được đánh giá là có một không hai của Bình Định. Mắm Nhum được làm từ một loại quả chỉ có vùng núi Mỹ An Bình Định. Thường thì người dân Bình Định sẽ dùng món mắm nhum với món nướng hoặc chiên ăn sẽ rất thơm, ngon và đậm hương vị của quả rừng. Trong các bữa cơm hàng ngày mọi người có thể thưởng thức món mắm nhum cùng với các loại thịt luộc, rau sống thì ngon tuyệt cú mèo. 2. Bánh Xèo Mỹ Cang Một trong những món ngon tại Bình Định mà du khách không nên bỏ lỡ đó là bánh xèo Mỹ Cang. Món bánh này du khách có thể dễ dàng mua ở bất cứ nơi đâu cũng có, ngay tại các quán vỉa hè cũng có bán bánh xèo Mỹ Cang . Chắc chắn mọi người đã rất quen thuộc với món bánh xèo. Nhưng bánh xèo Mỹ Cang lại mang hương vị hoàn toàn khác. Bánh được làm được những nguyên liệu đơn giản như thịt heo băm nhuyễn, hành phi, rau thơm, trứng và bột gạo. Bánh cũng được chế biến rất đơn gián, người dân sẽ tráng một lớp bánh xèo lên chảo nóng sau đó rải đều nhân và khi bánh đã chín tới thì cuộn bánh lại. Bánh xèo Mỹ Cang được ăn kèm với rau thơm và nước chấm nên rất thơm và ngon. 3. Bánh ít lá gai Ẩm thực nổi tiếng mà cũng rất quen thuộc với câc du khách đó là bánh ít lá gai. Bánh ít lá gai được người dân Bình Định chế biến rất cầu kỳ. Lá để làm bánh là loại lá gai, sau khi được tuyển chọn những lá to dày không bị sâu sẽ được đem phơi khô. Lá gai được nấu cùng với mật mía có bột nếp quấy đều cho dẻo. Nhân bánh có các nguyên liệu như đậu tẩm, dầu chuối, sợi dừa hoặc có thể dùng dừa khô. Khi ăn bánh mọi người sẽ cảm nhận được hương vị nhân bên trong rất bùi, ngậy,... 4. Mực ngào Bình Định Nằm trong danh sách các ẩm thực Bình Định nổi tiếng thì du khách không thể bỏ lỡ món mực ngào Bình Định. Mực ngào có một hương vị thơm ngon rất riêng thu hút khách du lịch. Để chế biến được món mực ngào thì đòi hỏi cần có kinh nghiệm và rất tỉ mỉ mới có được món ăn ngon nhất, giữ được độ tươi ngon nguyên vẹn của mực. 5. Rượu bầu đá Bình Định Rượu bầu đá Bình Định ngay từ tên gọi là khiến cho mọi du khách đều tò mò về ẩm thực nổi tiếng của nơi này. Rượu bầu đá Bình Định tại huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định là làng nấu rượu thủ công từ bao đời nay. Rượu bầu đá Bình Định khác hẳn với các loại rượu thông thường là được nấu bằng gạo lứt và có mùi thơm đặc biệt. Rượu Bầu Đá được đựng trong những chiếc bình sứ tinh xảo và có độ cồn rất cao, lên đến 50 độ nên người uống không quen sẽ thấy rất nóng và dễ say. Khi thưởng thức từng ngụm rượu đầu tiên của rượu bầu đá Bình Định thì mọi người sẽ cảm nhận được sự khoan khoái, mát lạnh và dễ chịu hơn hẳn. Bạn có thể tìm mua món đặc sản Quy Nhơn Bình Định này tại làng nghề nói trên hoặc các cửa hàng đặc sản phân bố khắp tỉnh. 6. Tré Bình Định Tré – Cái tên độc và lạ của một món ăn ở Bình Định. Tré ở Bình Định là ẩm thực nổi tiếng mà du khách nên thưởng thức, tré gần giống như các loại nem bì miền bắc nhưng lại được thay thế bằng nhiều loại nguyên liệu khác nhau như tai heo, lỗ mũi heo, da heo hoặc có thể là thịt ba chỉ,... ăn sẽ ngon hơn. Các nguyên liệu để làm nên món tré phải có đầy đủ tiêu, tỏi, ớt, nước mắm và thính bột giã nhỏ từ gạo rang. Tré sẽ được gói bằng lá khế hoặc lá ổi non, lớp ngoài cùng là lá chuối. Gói sau đem đi bảo quản trong khoảng 2 đến 3 ngày là có thể thưởng thức. 7. Bánh tráng nước dừa Khi đi du lịch tại Bình Định một món ẩm thực mà du khách hãy thưởng thức đó là bánh tráng nước dừa. Để có thể chế biến được món bánh tráng nước dừa thì người dân rất tỉ mỉ và đòi hỏi có kinh nghiệm thì mới làm được. Món bánh được làm từ các nguyên liệu chính như củ mì, cơm dừa nạo nhỏ, nước dừa, vừng đen. Các nguyên liệu này được trộn chung với nhau và đun nóng trên bếp. Khi chảo nóng lên người tráng bánh sẽ dùng một cái gáo làm bằng sọ dừa có cán dài múc từng gáo nước bánh lên chảo và tráng đều. Lưu ý bánh tráng cần mỏng, tròn để cho bánh chín đều. Đặc biệt, khi ăn thì món bánh tráng nước dừa cần nướng lên khi có độ phồng và có mùi thơm thì sẽ thưởng thức được. Với top 7 các món ăn ngon, ẩm thực Bình Định sẽ mang đến cho du khách nhiều khám phá tuyệt vời nhất. Như vậy, bài viết trên đây đã chia sẻ tới mọi người ẩm thực Bình Định ngon tuyệt, hấp dẫn các du khách. Để có cơ hội thưởng thức các món ăn nổi tiếng đó, du khách hãy liên hệ với VietAIR được tư vấn vé máy bay đi Quy Nhơn miễn phí. Trong điều kiện dịch bệnh Covid-19 có những diễn biến phức tạp và bất thường, thông tin về các chuyến bay và giá vé có thể thay đổi. Quý khách vui lòng liên hệ VietAIR theo hotline để được cập nhật tin tức và tư vấn mua vé.

văn hóa ẩm thực bình định